Dzisiaj jest Piątek, 22 czerwca, godzina: 07:05

Książki

Nie Ogińska, ale urzędnicy i żołnierze?

Książki09 marca 2016, 20:55

Aleksandra Ogińska, owszem, odegrała wielką rolę w kształtowaniu dzisiejszej pozycji Siedlec w regionie. Jednak jeszcze ważniejsze znaczenie – jak pisze Andrzej Chojnacki – miało ulokowanie przez zaborców w pierwszych dekadach XIX wielu urzędów i garnizonu, co przesądziło, że miasto z czasem stało się lokalnym ośrodkiem o charakterze metropolitalnym.

 

Pod koniec ubiegłego roku w Siedlcach ukazała się książka Andrzeja Chojnackiego Żołnierze w społeczeństwie regionu siedleckiego w latach 1795-1831, podana do druku wersja pracy doktorskiej, obronionej na Uniwersytecie Przyrodniczo-Humanistycznym w Siedlcach w 2012 roku. „Żołnierski” tytuł w naukowym żargonie nadany przez Autora publikacji sugeruje, że to książka dla pasjonujących się głównie historią wojskowości. Nic bardziej mylnego, powinni po nią sięgnąć również Czytelnicy zainteresowani dziejami Siedlec i życiem społecznym miasta na początku XIX wieku.

Wszyscy wiemy, że w czasach, gdy Aleksandra Ogińska była właścicielką Siedlec (1775-1798) przebudowała pałac, zmieniła wygląd parku, zbudowała Kaplicę pw. Św. Krzyża, z dworu uczyniła ośrodek życia kulturalnego Podlasia, odegrała istotną rolę w rozwoju ekonomicznym miasta. Jednak dr Andrzej Chojnacki w swojej pracy podjął udaną próbę udowodnienia tezy, że obecna pozycja Siedlec jest w dużo większym stopniu pochodną działań urzędników utworzonych tu w czasach zaboru austriackiego, Księstwa Warszawskiego i zaboru rosyjskiego siedzib władz cyrkułu, departamentu siedleckiego, województwa podlaskiego, guberni podlaskiej i guberni siedleckiej oraz wkładu w ten proces środowisk wojskowych.

Autor przypomina, że Pałac Aleksandry Ogińskiej i Siedlce w jej czasach były jedynie „nieodległym Warszawie miejscem, do którego przybywano dla powszechnych i modnych wówczas uciech dworskich”. Dziś powiedzielibyśmy, że Siedlce były daczą, letniskową miejscowością, w której kuzynkę dwukrotnie odwiedził król Stanisław August Poniatowski. Ważniejszą rolę dla okolicznych obywateli pełniły wtedy Liw, Drohiczyn, Mielnik, Łuków. Większy był Międzyrzec. Siedlce miały peryferyjne znaczenie. Dopiero działania urzędników Księstwa Warszawskiego sprawiły, że w trzeciej dekadzie XIX wieku miasta nie ominął Trakt Brzeski i w wytoczony w drugiej połowie tego stulecia przebieg linii kolejowych. Późniejszy rozwój miasta był konsekwencją tychże decyzji. Drugą grupą zawodową, która obok urzędników miała wpływ na ukształtowanie się lokalnego społeczeństwa, wyodrębnienie się regionu siedleckiego na pograniczu byłych ziem Korony i Litwy w okresie późniejszym, wpływała na organizm miejski, była działalność żołnierzy i wojska.

Andrzej Chojnacki skupia się w tej publikacji na wieloaspektowej analizie postaw żołnierzy i ich rodzin stacjonujących w Siedlcach w latach 1795-1831. Wielu z nich zostało tutaj lub w okolicach na stałe. Było to pokolenie wojskowych, które żyło i działało politycznie w Ojczyźnie zniewolonej, ale ich zaangażowanie w sprawy publiczne wraz z urzędnikami miało ogromny wpływ na kształtowanie się postaw w życiu społeczno-politycznych pozostałej części mieszkańców Siedlec, które dominowały w tych okolicach aż do odzyskania przez Polskę Niepodległości. Nie pozostało to bez wpływu na powstanie inteligencji na tym terenie. Praca jest obszerna, ale w wyczerpujący sposób opisuje część społeczeństwa regionu siedleckiego, jakim byli wojskowi.

Od publikacji książki minęły już cztery miesiące, lecz dotychczas praktycznie w Siedlcach nie została zauważona. Szkoda, bo jest warta rozpowszechnienia.

Sławomir Kindziuk        

 

Andrzej Chojnacki, Żołnierze w społeczeństwie regionu siedleckiego w latach 1795-1831, Radzyń Podlaski – Siedlce 2015, ss. 510.

Galeria

Regionalia. Uracony świat Leona Barszczewskiego

Książki10 czerwca 2018, 11:10
Niedawno ukazała się książka „Utracony świat”, opowiadająca o wybitnym polskim podróżniku i fotografiku Leonie Barszczewskim, znakomitym XIX-wiecznym badaczu Azji Środkow...

Noc Bibliotek ze Zbigniewem Herbertem

Książki05 czerwca 2018, 15:51
9 czerwca o godz. 19 w Czytelni Głównej Miejskiej Biblioteki Publicznej rozpocznie IV Ogólnopolska Noc Bibliotek.  W tym roku impreza w siedleckiej Książnicy organizowana jest...

Wieczór autorski Marioli Zaczyńskiej

Książki20 maja 2018, 17:01
W piątek 25 maja o godz. 19 w NovymKinie (sala nr 4) rozpocznie się wieczór autorski Marioli Zaczyńskiej, z premierą książki "Zaklinaczki". To kolejna powieść dziennikarki "Tygodnika...

Promocja książki Adama Ferencego i Mai Jaszewskiej

Książki11 maja 2018, 10:11
Miejska Biblioteka Publiczna w Siedlcach w ramach XV Ogólnopolskiego Tygodnia Bibliotek zaprasza na wieczór autorski Adama Ferencego i Mai Jaszewskiej. Spotkanie odbędzie się w poni...

Wieczór autorski Szymona Hołowni.

Książki07 maja 2018, 11:24
We wtorek 8 maja o godz. 17 Miejska Biblioteka Publiczna zaprasza na wieczór autorski Szymona Hołowni. Spotkanie, organizowane ramach XV Ogólnopolskiego Tygodnia Bibliotek, odbędzie...