Dzisiaj jest Czwartek, 18 lipca, godzina: 14:52

Historia

Archiwum Państwowe. Z Siedlec do Paryża

Historia30 maja 2019, 12:49

O przygotwanej przez pracowników siedleckiego Archiwum Państwowego wystawie prezentowanej m.in. w Paryżu i Turynie, zasobach archiwalnych i o tym, co mogą w nich znaleźć rodzinni genealodzy - mówi w wywiadzie dr Grzegorz Welik, dyrektor Archiwum Państwowego w Siedlcach.

 

Niedawno przygotowaną przez w Archiwum Państwowym w Siedlcach wystawę o Henryku Sienkiewiczu można było oglądać w Paryżu, a wcześniej pokazano ją w Turynie i kilku innych miastach w kraju i za granicą. Jak do tego doszło?

Wystawę „Śladami Sienkiewicza” przygotowaliśmy trzy lata temu przy współpracy z Instytutem Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. Wykorzystaliśmy materiały z zasobów Archiwów Państwowych, m. in. w Siedlcach,  Radomiu, Kielcach, Białymstoku, Lublinie i Płocku oraz Archiwum Głównego Akt Dawnych. Henryk Sienkiewicz, noblista i autor poczytnych książek, jest rozpoznawalny na świecie. Nośna tematyka ekspozycji sprawiła, że zainteresowały się nią różnego typu placówki naukowe, oświatowe i kulturalne w kraju i za granicą. Najpierw była pokazywana w kilku miejscach w Polsce, a w ubiegłym roku wystawa ta języku włoskim towarzyszyła polsko-włoskiej konferencji na Uniwersytecie w Turynie w ramach obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. W tym roku jej francuskojęzyczna wersja trafiła do placówki Polskiej Akademii Nauk w Paryżu.  Kilka wcześniejszych wystaw przygotowanych z naszych zasobów, ze względu na walory edukacyjne, też cieszyło się sporym zainteresowaniem i było prezentowanych w wielu miejscach poza siedleckim Archiwum.

 

Które?

Wystawa poświęcona unitom podlaskim trafiła do kilkudziesięciu placówek oświatowych na Lubelszczyźnie i Mazowszu.  Po regionie wędrowały też ekspozycje „Jan Filip Caross - z Ziemi Włoskiej do Polski” o znanym królewskim mineralogu i geologu oraz jego potomkach mieszkających od XVIII wieku  w okolicach Wodyń, a także wystawy „Ułany i huzary. Wojsko Polskie w departamencie siedleckim i województwie podlaskim”  oraz „Józef Piłsudski i jego Legiony”. W ich przygotowanie pracownicy siedleckiego archiwum włożyli mnóstwo pracy, ale wartość poznawcza tych ekspozycji, popularyzujących historię Siedlec i okolic w oparciu o zachowane materiały archiwalne, była zwłaszcza dla młodzieży szkolnej bardzo duża.

 

W tym roku obchodzimy 100-lecie istnienia archiwów państwowych w Polsce. Jak uczciliście jubileusz?

7 lutego 1919 roku Naczelnik Państwa Józef Piłsudski podpisał dekret o organizacji archiwów państwowych i opiece nad archiwaliami, który stał się podstawą do budowy i rozwoju współczesnej sieci archiwów. Pierwsze powstały m.in. w Warszawie, Krakowie, Lublinie, Płocku. Co prawda Archiwum Państwowe w Siedlcach ma krótszą historię, istnieje od 1950 roku, ale na stulecie zorganizowaliśmy już w tym roku II Siedleckie Spotkania Archiwoznawcze z konferencją naukową „Archiwa w Polsce: wczoraj - dziś - jutro”. Centralne uroczystości odbyły się w lutym na Zamku Królewskim w Warszawie. Z tej okazji wydano okolicznościowy znaczek pocztowy i srebrną monetę o nominalne 10 zł. Teraz przygotowujemy się do przypadającego 9 czerwca Międzynarodowego Dnia Archiwów, wpisującego się w obchody 100-lecia. W przeddzień tego święta, w sobotę 8 czerwca zapraszamy do nas na Dzień Otwarty. 

 

Dlaczego wtedy warto odwiedzić archiwum w Siedlcach?

Wszystkie archiwa w Polsce, które tego dnia otworzą swoje podwoje przygotowują różne  przedsięwzięcia. My też szykujemy kilka niespodzianek, które być może zaskoczą i zainteresują odwiedzających. W Archiwum Państwowym w Siedlcach przy ul. Kościuszki 7 można będzie skorzystać z oferty niedostępnej na co dzień: obejrzeć podpis Aleksandry Ogińskiej z XVIII wieku i inne oryginały najstarszych dokumentów znajdujących się w naszych zbiorach, np. kroniki, mapy, afisze okupacyjne, listy pisane podczas okupacji hitlerowskiej z obozu w Sachsenhausen przez Janusza Drwęckiego (później kierownik Polmosu w Siedlcach), listę strat wojennych wyrządzonych w Siedlcach przez Niemców podczas II wojny światowej. Odwiedzających zaprosimy do pracowni konserwacji i pracowni digitalizacji. Szczególnym wydarzeniem będzie o godz. 12 transmisja z Narodowego Archiwum Cyfrowego z odsłony nowej wersji portalu www.szukajwarchiwach.pl, a my przy okazji opowiemy o możliwościach tego portalu, pozwalającego korzystać on-line z zasobów polskich archiwów. Podczas Dnia Otwartego można też będzie zasięgnąć konsultacji dotyczących starych dokumentów i fotografii będących w posiadaniu osób prywatnych. 

 

Właśnie, wiele rodzin stara się odbudować swoje drzewa genealogiczne. Pomocne są w tym Archiwa Państwowe. Z czego mogą skorzystać w Siedlcach?

Od lat genealodzy są jedną z największych grup przeszukujących zasoby archiwów, także naszego. Na pewno wiele informacji o swoich przodkach można znaleźć w gromadzonych w siedleckim archiwum aktach metrykalnych z datami i miejscem urodzeń, zgonów oraz  zawarcia małżeństw, a także różnego rodzaju księgach meldunkowych z Siedlec i kilku sąsiednich powiatów. Warto też szukać takich informacji w gromadzonych aktach własnościowych, hipotecznych i notarialnych. Z myślą m.in. o rodzinnych genealogach Archiwa Państwowe przygotowują odrębny projekt „Archiwa Rodzinne Niepodległej”, który niebawem zainaugurujemy.

 

Przybliżmy ten projekt.

Jest skierowany do osób, które mają w domowych szufladach dawne dokumenty i zdjęcia z okresu I wojny światowej i II Rzeczpospolitej. Archiwa Państwowe utworzą punkty konsultacyjne, w których nasi pracownicy ocenią ich wartość oraz doradzą jak je konserwować i przechowywać, a jeśli posiadacze najcenniejszych dokumentów wyrażą chęć przekazania do Archiwum - przyjmiemy oryginały lub zdigitalizowane kopie.     

      

Archiwum w Siedlcach wydaje własne publikacje. Jakie?

Naszym sztandarowym wydawnictwem, ukazującym się od 1977 roku w cyklu dwuletnim, jest czasopismo „Prace Archiwalno-Konserwatorskie”. Jest to pismo naukowe adresowane do wszystkich miłośników historii. Publikujemy w nim artykuły dotyczące głównie dziejów naszego regionu. Pismo to można kupić m. in. za pośrednictwem naszej strony internetowej www.siedlce.ap.gov.pl. Wydajemy też publikacje zawierające materiały źródłowe lub związane z przygotowywanymi w Archiwum Państwowym w Siedlcach wystawami i konferencjami naukowymi.

 

Niedawno Archiwum Państwowe w Siedlcach podpisało porozumienie o współpracy z Komendą Miejską Policji i Muzeum Regionalnym w Siedlcach. Czego dotyczy ta umowa?

Współpracujemy z wieloma instytucjami w Siedlcach, na przykład z Uniwersytetem Przyrodniczo-Humanistycznym. Współpraca z instytucjami dotyczy nie tylko przekazywania i przechowywania archiwaliów, ale i organizowania różnego rodzaju wydarzeń, popularyzujących historię wśród młodzieży szkolnej i dorosłych. Natomiast wspomniane porozumienie z Komendą Miejską Policji i Muzeum Regionalnym dotyczy wspólnego przygotowania na przypadające w sierpniu tego roku 100-lecie Policji Państwowej okolicznościowej wystawy i filmu. Na ekspozycji tej zaprezentujemy archiwalia związane z dziejami policji w Siedlcach i regionie.

 

Rozmawiał: Sławomir Kindziuk

 

Życie Siedleckie z 24.05.2019 r.  

II Siedleckie Spotkania Archiwoznawcze

Historia02 lutego 2019, 18:55
W dniach 14-15 lutego w Siedlcach odbędą się II Siedleckie Spotkania Archiwoznawcze, pt. „ Archiwa w Polsce: wczoraj – dziś – jutro. 100 lat archiwów państwowych&rdquo...

Wystawa w Archiwum Państwowym

Historia07 stycznia 2019, 14:07
Do końca kwietnia w budynku Archiwum Państwowego przy ul. Kościuszki 7 można oglądać wystawę „Siedlce i region u progu niepodległości”. Na wystawie w siedmiu grupach te...

Sławomir Kordaczuk. Siedlecka Księga Chwały

Historia09 listopada 2018, 13:24
Ukazała się kolejna publikacja Sławomira Kordaczuka „Siedlecka Księga Chwały 1914-1944. Mieszkańcy regionu w walce o wolność i niepodległość”, przygotowana przez Autora na te...

Wystawa: Historia internowanych żołnierzy włoskich

Historia28 września 2018, 11:37
W „A galerii” w gmachu Wydziału Humanistycznego UPH od 27 września czynna jest wystawa „600.000 razy nie”, dokumentująca historię internowanych żołnierzy włoskich na ...

Siedlce starsze o siedem lat

Historia03 września 2018, 23:32
W większości dotychczas wydanych publikacji o dziejach Siedlec autorzy podawali, że najstarszy przekaz o wsi Siedlce pochodzi z 1448 roku, ale inne źródła wskazują, że p&oacut...