Dzisiaj jest Niedziela, 05 lipca, godzina: 06:30

Historia

Dr Rafał Dmowski: Czy siedlczanie znają historię miasta?

Historia16 września 2019, 11:57

Z postów w mediach społocznościowych wynika, że jest grupa siedlczan, która zna doskonale historię miasta. W Miejskiej Bibliotece Publicznej jest dużo opracowań, ale brakuje popularnej książki, która pozwolilaby poznać dzieje Siedlec w dwa wieczory - mówi w wywiadzie dr Rafał Dmowski, historyk, dyrektor Archiwum Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego.

 

Na początek rozmowy zapytam dość ogólnie, czy siedlczanie znają historię swojego miasta?

Bardzo trudne pytanie. Moim zdaniem trzeba zapytać nie mnie a siedlczan. Myślę, że na początek wystarczy zrobić dość pogłębioną i reprezentatywną dla ogółu mieszkańców miasta sondę, ze zróżnicowanymi, łatwiejszymi i trudniejszymi pytaniami, a jej wyniki być może ułatwiłyby odpowiedź.  Z moich obserwacji wynika, że ci mieszkańcy naszego miasta, którzy chcą się dowiedzieć informacji o jego przeszłości wiele już wiedzą. W czasach gdy podstawowym źródłem wiedzy są media społecznościowe okazuje się, że informacje o Siedlcach zamieszczane chociażby na FB wywołują spore zainteresowanie i znaczna część komentarzy pod postami o historii naszego miasta świadczy o ogromnej wiedzy historycznej przynajmniej niektórych z jego mieszkańców. Uwagi siedlczan zamieszczane na stronach internetowych wydawanych w mieście tygodników także świadczą, że wielu z nich wie naprawdę bardzo dużo o przeszłości miasta.

 

W bibliotekach jest dużo książek o różnych okresach historii miasta i dwa obszerne  tomy wydane w 1995 i 2007 roku na jubileusze Siedlce, ale oba wymagające czasu na przeczytanie. Jednak czy jest w bibliotekach krótka synteza, powiedzmy do 200-300 stron i napisana przystępnym językiem, z której uczeń liceum, student lub starsza osoba mogłaby w kilka wieczorów poznać dzieje grodu nad Muchawką?

Poddałeś mi znakomity pomysł na książkę. Jest popularne opracowanie dziejów diecezji siedleckiej autorstwa ks. Zbigniewa Sobolewskiego, ale brak popularnego opracowania dziejów Siedlec. Choć pewne popularne publikacje, które zachęcają do poszerzania swej wiedzy o dziejach miasta już są. Mam tu na myśli m.in. przewodnik po Siedlcach autorstwa ks. Henryka Drozda i Mirka Andrzejewskiego, Z Drozdem i Zbirkiem po Siedlcach oraz książeczkę Joanny Zielińskiej, Niedziela w Siedlcach, czyli kilka magicznych miejsc.

 

Skoro nie ma, to dlaczego?

Odpowiedź jest bardzo prosta bo nikt dotychczas popularnej książki o dziejach naszego miasta nie napisał!

 

W ostatnich kilku latach ukazało się sporo książek o dziejach miasta. Które z nowości warto polecić do przeczytania osobom pobieżnie znającym dzieje Siedlec?

Szczerze mówiąc to każdą, niezależnie od tego kto i kiedy je pisał. Warto zwrócić uwagę, że informacje o dziejach miasta zawarte są również w licznych artykułach publikowanych na łamach prac zbiorowych i czasopism naukowych. Każdy tekst przynosi coś nowego. O Siedlcach pisali m.in. Marek Biarda, Jarosław Cabaj, Andrzej Chojnacki, Rafał Dmowski, Dariusz Grzegorczuk, Arkadiusz Kołodziejczyk, Edward Kopówka, Sławomir Kindziuk, Sławomir Kordaczuk, Artur Rogalski, Rafał Roguski, Andrzej Prządka, Grzegorz Welik, Antoni Winter, Joanna Zielińska, Artur Ziontek i wielu innych.  Proponuję wędrówkę do Czytelni Regionalnej Miejskiej Biblioteki Publicznej w Siedlcach gdzie są zgromadzone wszystkie najważniejsze  publikacje o naszym mieście. Gromadzone są tam także dokumenty życia społecznego: plakaty, zaproszenia, zdjęcia, jednodniówki, z którymi także warto się zapoznać.

 

Które z okresów w dziejach Siedlec są wciąż białymi planami, są najmniej zbadane?

Kilka lat temu nieżyjący już wybitny historyk regionu Arkadiusz Kołodziejczyk w książce Pięć wieków dziejów Siedlec w historiografii. Stan i potrzeby badawcze stwierdził, co jest jeszcze do napisania i mimo upływu czasu 90% jego uwag i sugestii odnośnie tematów badawczych jest nadal trafnych. Moim zdaniem nadal niewiele wiadomo o najdawniejszych dziejach miasta, ale brak jest również m.in. szczegółowej monografii miasta podczas I i II wojny światowej.

 

A które wydarzenia i okresy przesądziły, że Siedlce stały się najsilniejszym ośrodkiem ponadlokalnym Polski środkowo-wschodniej, w trójkącie miast Warszawa - Białystok - Lublin?

Dla mnie była to budowa linii kolejowych związanych z naszym miastem. Pierwszą była Droga żelazna Warszawsko-Terespolska w 1866 roku, drugą Siedlce - Małkinia 1887 roku i trzecią oddana do użytku w 1906 linia Siedlce - Czeremcha - Bołogoje. Budowa powyższych linii kolejowych na Podlasiu spowodowała powstanie w Siedlcach ważnego, przede wszystkim z punktu widzenia rosyjskich planów wojennych, węzła kolejowego. Innym czynnikiem było zorganizowanie tu stolicy Guberni siedleckiej i województwa podlaskiego w XIX wieku, a w I połowie XX wieku stolicy diecezji siedleckiej oraz istnienie od 1975 do 1998 roku województwa siedleckiego.

 

Jakie ma pan pomysły na popularyzację dziejów miasta wśród jego mieszkańców, zwłaszcza tych młodszych, tak by siedlczanie mogli poznać dzieje swojej malej Ojczyzny?    

Znakomitą formą popularyzacji dziejów miasta jest gra Miasteczko. Siedlce w XX-leciu międzywojennym, czy bajka o Siedlcach. Dobrym pomysłem na poznanie przeszłości miasta są organizowane w naszym mieście gry miejskie, wycieczki z przewodnikiem. Lubię komiksy, więc uważam, że powinien powstać komiks o naszym mieście. O mniejszym mieście Białej Podlaskiej powstało już kilka komiksów. Sądzę jednak, że warto zapytać najmłodszych siedlczan co by ich zaciekawiło a równocześnie popularyzowało wiedzę o dziejach naszego miasta.

 

Rozmawiał Sławomir Kindziuk

Jak zmieniły się Siedlce .30 lat odrodzonego samorządu

Historia27 maja 2020, 12:46
30 lat temu odrodził się w Polsce samorząd terytorialnego. 27 maja 1990 roku w wolnych wyborach wybraliśmy rady miast i gmin, w tym również Radę Miasta Siedlce. A później wybra...

Spacer dawnymi ulicami Siedlec 1903-1939

Historia10 kwietnia 2020, 20:43
Archiwum Państwowe w Siedlcach zaprasza na swoją stronę internetową, na której można od niedawna obejrzeć on-line wystawę zatytułowaną Spacer dawnymi ulicami Siedlec...

Prof. Józef Piłatowicz: Słownik zapomnianych i niezapomnianych

Historia12 listopada 2019, 17:12
Niedawno ukazały się kolejne tomy Słownika biograficznego południowego Podlasia i wschodniego Mazowsza. Gdzie i kiedy narodził się pomysł jego wydawania, jaki jest cel publikacji, czyje biog...

Jubileusz Siedleckiej Spółdzielni Mieszkaniowej

Historia27 września 2019, 16:12
Jesienią tego roku mija 60 lat od powstania Siedleckiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Wniosek o założenie spółdzielni został złożony 5 listopada 1959 roku. W następnym roku sp&o...

W Archiwum: Okupacja na hitlerowskich afiszach

Historia10 września 2019, 12:30
W Archiwum Państwowym w Siedlcach przy ul. Kościuszki 7 od 20 września można oglądać wystawę „Okupacja w hitlerowskich afiszach. W 80 rocznicę wybuchu II wojny światowej”. ...