Dzisiaj jest Poniedziałek, 23 września, godzina: 15:05

Historia

W Archiwum: Okupacja na hitlerowskich afiszach

Historia10 września 2019, 12:30

W Archiwum Państwowym w Siedlcach przy ul. Kościuszki 7 od 20 września można oglądać wystawę „Okupacja w hitlerowskich afiszach. W 80 rocznicę wybuchu II wojny światowej”.

Niedawno obchodzona 80. rocznica wybuchu II wojny światowej jest okazją do przypomnienia tragicznych czasów z lat 1939-1945. Obchody kolejnych wojennych rocznic, które rozpoczęły się 1 września i czekają nas w najbliższych latach, zdominowane zostaną zapewne podkreślaniem militarnych aspektów konfliktu, uroczystościami na polach bitew i cmentarzach wojennych, rekonstrukcjami walk i innymi przedsięwzięciami oddającymi zasłużony hołd obrońcom Ojczyzny walczącym na wszystkich frontach tej najkrwawszej z wojen.

Ostatnia wojna była też jednak tragedią milionowych rzesz ludności cywilnej. Warto więc poświęcić nieco uwagi zarówno tym, których wojna pozbawiła życia, zdrowia i majątku, jak i tym, którzy wojnę przeżyli. Bo jakoś żyć było trzeba, nawet w najtrudniejszych warunkach. Jednym ze źródeł poznania wojennej rzeczywistości w naszym regionie mogą być okupacyjne afisze, przechowywane w zbiorach Archiwum Państwowego w Siedlcach. Jako że są to obwieszczenia urzędowe, na początek nieco niejako urzędowych informacji.

Utworzone w 1939 r. Generalne Gubernatorstwo dzieliło się na cztery dystrykty: krakowski, lubelski, radomski i warszawski. W skład dystryktu warszawskiego wchodziły m. in. powiaty siedlecki i sokołowsko – węgrowski, scalony na mocy zarządzenia gubernatora dystryktu warszawskiego z dnia 20 XI 1939 r.

            Władzę administracyjną w powiatach sprawowali starostowie. Stanowiska te, podobnie jak wszystkie inne funkcje kierownicze w administracji, obsadzone były przez Niemców. Starostowie skupiali w swoim ręku pełnię władzy nad powierzonym im terenem. Do ich kompetencji należały sprawy ruchu ludności, sanitarne, budowlane, wyżywienia i rozdziału wyznaczonych kontyngentów, egzekwowanie obowiązku pracy przymusowej oraz bezpieczeństwo ogólne na terenie powiatu. Starostowie mieli do swojej dyspozycji policję niemiecką (porządkową i żandarmerię), policję granatową i pomocniczą. Oprócz komórek starostw w niektórych miastach, np. w Siedlcach, Łosicach, Sokołowie Podlaskim i Węgrowie, utworzono swego rodzaju ekspozytury władz – komisariaty, na czele z komisarzami. Niezależnie od komisarzy miast zostali powołani burmistrzowie, którzy wykonywali polecenia komisarzy miasta i kierowników urzędów okupanta.

            Jednym z przejawów władzy starosty było prawo wydawania zarządzeń, które były narzędziami kontroli nad podbitym terenem. Zarządzenia te podawano do wiadomości publicznej w formie afiszów i plakatów, przesyłano do burmistrzów i wójtów gmin, którzy mieli obowiązek rozplakatowania ich w odpowiedniej liczbie na swoim terenie.

            Zarządzenia okupacyjne doskonale obrazują politykę władz niemieckich wobec ludności polskiej, ich stosunek do Żydów, eksploatację materialną zajętego terenu. Dlatego też stanowią bardzo cenne źródło archiwalne w badaniach regionalnych nad okresem okupacji. W powiecie sokołowsko – węgrowskim władze okupacyjne (głównie starostwie) wydały około 320 zarządzeń. Ponad jedna trzecia z nich zachowała się w zbiorach siedleckiego Archiwum Państwowego. W przypadku powiatu siedleckiego zachowało się 35 takich obwieszczeń. Dokumenty te przetrwały okres okupacji w zbiorach archiwów zakładowych urzędów gmin. W Archiwum Państwowym zostały zakonserwowane i zdigitalizowane w dużej rozdzielczości.

             

 

Archiwum Państwowe. Z Siedlec do Paryża

Historia30 maja 2019, 12:49
O przygotwanej przez pracowników siedleckiego Archiwum Państwowego wystawie prezentowanej m.in. w Paryżu i Turynie, zasobach archiwalnych i o tym, co mogą w nich znaleźć rodzinni geneal...

II Siedleckie Spotkania Archiwoznawcze

Historia02 lutego 2019, 18:55
W dniach 14-15 lutego w Siedlcach odbędą się II Siedleckie Spotkania Archiwoznawcze, pt. „ Archiwa w Polsce: wczoraj – dziś – jutro. 100 lat archiwów państwowych&rdquo...

Wystawa w Archiwum Państwowym

Historia07 stycznia 2019, 14:07
Do końca kwietnia w budynku Archiwum Państwowego przy ul. Kościuszki 7 można oglądać wystawę „Siedlce i region u progu niepodległości”. Na wystawie w siedmiu grupach te...

Sławomir Kordaczuk. Siedlecka Księga Chwały

Historia09 listopada 2018, 13:24
Ukazała się kolejna publikacja Sławomira Kordaczuka „Siedlecka Księga Chwały 1914-1944. Mieszkańcy regionu w walce o wolność i niepodległość”, przygotowana przez Autora na te...

Wystawa: Historia internowanych żołnierzy włoskich

Historia28 września 2018, 11:37
W „A galerii” w gmachu Wydziału Humanistycznego UPH od 27 września czynna jest wystawa „600.000 razy nie”, dokumentująca historię internowanych żołnierzy włoskich na ...