Dzisiaj jest Wtorek, 22 września, godzina: 13:41

Kultura

Halina Tunkiewicz: Młodzież preferuje poetów współczesnych

Kultura04 grudnia 2019, 12:59

Weszliśmy w epokę sms-ów i maili. Młodzież, a nawet dzieci chętnie posługują się w porozumiewaniu skrótem myślowym i obrazkiem. Nie możemy się na to godzić. Musimy ciągle przypominać, że nadal bardzo ważna jest sztuka, literatura, kultura żywego słowa - mówi w wywiadzie Halina Tunkiewicz, instruktorka z Miejskiego Ośrodka Kultury w Siedlcach.

Niedawno odbyły się 29. Spotkania Recytatorów i Śpiewających Poezję „Zaduszki”. Czy są jeszcze chętni wśród młodzieży do uczenia się poprawnej recytacji poezji? Szkoły tym się interesują?

Może nie wszystkie szkoły wykazują inicjatywę, ale są placówki, w których nauczyciele zachęcają młodzież do zainteresowania się recytowaniem ponieważ sami podobnie jak ja są obrońcami pięknej polszczyzny . Weszliśmy w epokę sms-ów i maili. Młodzież, a nawet dzieci chętnie posługują się w porozumiewaniu skrótem myślowym i obrazkiem.Nie możemy się na to godzić. Musimy ciągle przypominać, że nadal bardzo ważna jest sztuka, literatura, kultura żywego słowa. I my to robimy, organizujemy konkursy bez względu na to czy zgłosi się tylko kilkunastu uczestników, czy pięćdziesięciu.

 

Które ze szkół są aktywne?

W Siedlcach jest ich kilka. Małgorzata Piasek przygotowuje uczniów w IV LO im. Hetmana S. Żółkiewskiego, Aneta Kniżewska w I LO im. B. Prusa, uaktywnił się ZSP  nr 1, recytują uczniowie z kilku podstawówek oraz podopieczni Macieja Czapskiego działający w Studiu Teatralnym im. J. Woszczerowicza przy CKiS. Większość konkursów ma zasięg regionalny. W I LO w Sokołowie Podl. z uczniami od lat pracuje (i to z sukcesami) prowadząc  teatr Preteksty polonistka Urszula Kosieradzka, w Salezjańskim LO w Mińsku Maz. - Diana Gajc-Piątkowska. Przyjeżdżają uczniowie LO w Łochowie, z I LO w Garwolinie a ostatnio również z ZS nr 1w Garwolinie. Obecni recytatorzy – licealiści rekrutują się spośród niedawnych gimnazjalistów, wśród których było wiele talentów. Ci, którzy złapali bakcyla po przejściu do liceum często sami zgłaszają się do polonisty, który ich poprowadzi dalej.

 

 Ile konkursów organizujecie w ciągu roku?

Uczniowie podstawówek mają swój Konkurs Recytatorski Dla Dzieci im. K. Makuszyńskiego (36 edycji),do ubiegłego roku gimnazjaliści mieli swój Konkurs Recytatorski „Między wierszami” (15 edycji). Uczniowie szkół średnich i dorośli maja najwięcej propozycji: W październiku  z okazji Dnia Papieskiego mamy Konkurs Recytatorski Poezji i Prozy Karola Wojtyły-Jana Pawła II „Słowo - Dar i Tajemnica” (17 edycji); w listopadzie - „Zaduszki”, w lutym Ogólnopolski Turniej Sztuki Recytatorskiej i Poezji Śpiewanej „Kamień Wiary” (27 edycji), w marcu odbywa się Spontaniczny Turniej Sztuki Recytatorskiej „Ścieżki słów”, który wyróżnia się tym, że nie trzeba wcześniejszych zgłoszeń. Można podjąć decyzję o udziale w konkursie na chwilę przed jego rozpoczęciem (oczywiście mając pewien zasób tekstów wyuczonych na pamięć).W kwietniu  rozpoczyna się etap rejonowy do najstarszego w Polsce  Ogólnopolskiego Konkursu Recytatorskiego (w tym roku 64 edycja).  Ma 4 kategorie, oprócz recytacji jest poezja śpiewana, teatr jednego aktora i wywiedzione ze słowa czyli recytacja wzbogacona o pozasłowne środki wyrazu. Zwycięzcy biorą udział w etapie wojewódzkim, a często przechodzą dalej do finału.

 

Rozmowę rozpoczęliśmy od Spotkań Recytatorów i Śpiewających Poezję „Zaduszki”.

Ten konkurs ma  ciekawą historię. Na początku lat. 90 był organizowany jako konkurs ogólnopolski przez animatora kultury z Poznania, ale gdy po kilku latach tam jego formuła się wyczerpała, nieżyjący już Andrzej Meżerycki kontynuował jego ideę w Siedlcach w formule regionalnej. Od 2009 roku nosi zaduszkowe prezentacje są dedykowane  Andrzejowi Meżeryckiemu, który sam pisał wiersze i przywiązywał wielką wagę do sztuki recytatorskiej, w której był mistrzem.

 

Jaki był poziom tegorocznej edycji?

W kategorii poezji śpiewanej bardzo wyrównany. Komisja Artystyczna  przyznała aż pięć nagród; I miejsce zdobył Jakub Lachowski. W kategorii recytacji - wysoki. I nagrodę zdobyła Natalia Parapura z z IV LO im. Hetmana S. Żółkiewskiego, która wygrała w tym roku po raz trzeci. To wielki talent.

 

Czy tylko młodzież uczestniczy w konkursach?

Nie. W konkursach adresowanych do młodzieży i dorosłych biorą udział studenci, ludzie  różnych zawodów (często sami piszący wiersze)  oraz seniorzy z Uniwersytetów III Wieku z Siedlec, Węgrowa, Sokołowa. To są osoby, które pasjonują się poezją, ale wcześniej nie miały czasu na publiczną recytację, a teraz realizują swoje marzenia. Dwa lata temu „Ścieżki słów” wygrała uzyskując tytuł Mistrza Żywego Słowa pani Elżbieta Kieliszek z siedleckiego Uniwersytetu III Wieku.

 

Co wybierają uczestnicy do recytacji, klasykę czy poezję współczesną?

Niektóre konkursy mają określoną tematykę, więc wybór jest zawężony. Tak jest np. z Konkursem Papieskim czy „Zaduszkami”. W tym ostatnim zasadą jest prezentacja wyłącznie utworów nieżyjących współczesnych poetów i prozaików napisanych po 1945 r. Dlatego pojawiają się wiersze poetów tragicznych, m.in. Bursy, Wojaczka, Stachury, Haliny Poświatowskiej, w których obecna młodzież odnajduje swoje emocje. Wybierają też poezję Szymborskiej, Herberta, Miłosza. Jednak  młodzież zdecydowanie preferuje poetów współczesnych, którzy często są dla nich odkryciem, ponieważ piszą nie tylko patetycznie o  wzniosłych emocjach a bardziej zwyczajnie o codziennym życiu i uczuciach, z którymi się mierzymy na co dzień. .

 

A z prozy, która jest podobno trudniejsza do prezentacji?

Już wcześniej pojawiały się fragmenty „Prawieku i innych czasów” tegorocznej noblistki Olgi Tokarczuk gdyż są to opowiadania bardzo ciekawe a gotowe w swej formie do recytacji.  Często wybierane są krótkie opowiadania Sławomira Mrożka lub proza poetycka Zbigniewa Herberta czy Haliny Poświatowskiej. Prozę trudniej wybrać; uczestnik musi dużo czytać i umieć znajdywać fragmenty, które mogą  samodzielnie zaistnieć, coś znaczyć. Tutaj pomocny jest oczytany nauczyciel. Wiersze zwykle recytowane są w całości.  Nad poezją też trzeba popracować, współczesna bywa podobna do prozy. Recytujący musi zachować  wersyfikację autora aby nie zatracić walorów poezji a jednocześnie wprowadzić swoje znaki interpunkcyjne. Na tym polega analiza. Dodając w interpretacji coś od siebie uszanować poetę, wejść w jego emocje, ale także za pomocą cudzego tekstu powiedzieć nam coś o sobie. Tekst wypowiedziany przez recytatora musi nabrać nowego znaczenia poprzez jego interpretację.

 

Co jeszcze jest istotne?

Poza warsztatem recytatorskim na który składa się dykcja, artykulacja, użyte środki wyrazu, umiejętność interpretowania istnieje coś co określamy mianem  ogólny wyraz artystyczny. Chodzi o estetykę bycia na scenie i technikę bycia na scenie, a więc o strój, zachowanie, umiejętność posługiwania się gestem i mimiką twarzy. Ważne jest jak recytator wchodzi na scenę (jakie emocje wyraża ciało), bycie na scenie i sposób zakończenia prezentacji. Bardzo trudno w recytacji oddzielić obraz od dźwięku. Dzieciom wolno więcej ale  starszym recytatorom stawia się większe wymagania. Przypominają o tym często uczestnikom jurorzy. 

 

Do czego może przydać się uczestnikom umiejętność poprawnego recytowania w późniejszym życiu?

Jest wiele zawodów, które wymagają publicznych wystąpień, więc umiejętności i wiedza o prawidłach poprawnego mówienia jest niezbędna prawnikom, nauczycielom, dyrektorom firm, politykom, dziennikarzom itd. Każdy występujący publicznie musi wcześniej zmierzyć się z tremą, obawami przed wyjściem na scenę, a po naszych konkursach mają to już za sobą.

 

Jaka jest pani rola w MOK?

Piąty rok jestem instruktorką ośrodka. Przeszłam z Centrum Kultury i Sztuki wraz z moimi imprezami - konkursami recytatorskimi i teatralnymi. Tak więc zmieniło się przede wszystkim miejsce pracy. Należy mnie szukać w „Podlasiu” gdzie na co dzień jestem do dyspozycji osób, które potrzebują pomocy i wskazówek w dziedzinie recytacji. Nie mamy odrębnej sekcji recytatorskiej , do której trzeba się zapisywać. Wysłucham recytacji i doradzę co dalej robić, wskażę nauczyciela lub teatr młodzieżowy, w którym można się rozwijać i podnosić swoje umiejętności. A wszelkie informacje o najbliższych konkursach recytatorskich pojawiają się najwcześniej na stronie MOK.

 

Rozmawiał Sławomir Kindziuk.

 

Życie Siedleckie z 15.11.2019 r., str. 5

Galeria Fokus. Wystawa fotografii o Ukrainie

Kultura08 września 2020, 13:57
W Galerii Fotografii Fokus MOK przy ul. Pułaskiego 7 można oglądać wystawę zdjęć Stapana Rudika, zatytułowaną „Ukraina”.  Odpowiadając w ka...

Festiwal Teatrów Ulicznych "pod Niebem"

Kultura31 sierpnia 2020, 22:36
W ramach Dni Siedlec w poniedziałek 7 września o godz. 17 na placu Sikorskiego rozpocznie się trzynasta już edycja Festiwalu Teatrów Ulicznych „pod Niebem”. W tym roku Miski ...

IV Letni Festiwal pod Muralem. Zagra Kardamon

Kultura28 lipca 2020, 16:40
Pochodząca z Siedlec grupa muzyczna Kardamon wystąpi w piątek 31 lipca w ramach trwającego IV Letniego Festiwalu pod Muralem. Koncert na scenie przy Centrum Kultury i Sztuki rozpocznie się o g...

Czytelnie Siedleckiej Książnicy już czynne

Kultura12 czerwca 2020, 16:21
Od 10 czerwca w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Siedlcach ponownie można korzystać z  Czytelń: Głównej, Regionalnej i Internetowej - w rygorze sanitarnym, zgodnie z rekomendacjami...

Koncent online Sweet Angels

Kultura12 czerwca 2020, 16:17
W najbliższy wtorek, 16 czerwca, o godz. 18 Miejski Ośrodek Kultury w Siedlcach zaprasza na premierę koncertu online Zespołu Wokalnego Sweet Angels, zatytułowanego „Z(a)blokowani”....