Dzisiaj jest Sobota, 24 sierpnia, godzina: 18:22

Miasto

S. Miernicki: Sięgając do gwiazd

Miasto09 sierpnia 2019, 16:21

O fascynacji astronomią, sprzęcie niezbędnym do oglądania nieba, dobrych miejscach do obserwacji pod Siedlcami i wydarzeniach astronomicznych na niebie w sierpniu - mówi w wywiadzie Sławomir Miernicki, prezes Siedleckiego Towarzystwa Miłośników Astronomii, nauczyciel fizyki w I LO im. B. Prusa.

Za nami lipcowe częściowe zaćmienie Księżyca. Co ciekawego można jeszcze zaobserwować na niebie tego lata?

W sierpniu dużą atrakcją będzie rosnąca aktywność Perseidów. To taki spektakl dość obfitego roju meteorowego, tj. świetlistej linii na niebie, powstającej w czasie, gdy okruch skalny wpada w atmosferę Ziemi, z kulminacją zjawiska w połowie miesiąca. Można też będzie dostrzec Jowisza i Saturna, kilka dobrze widocznych konstelacji gwiazd oraz przelatującą nad Ziemią Międzynarodową Stację Kosmiczną.  

 

Jaka jest najlepsza pogoda do prowadzenia obserwacji astronomicznych?

To zależy od tego, jakie zjawiska astronomiczne chcemy obserwować. Na przykład do obserwacji obiektów głębokiego nieba najlepsza jest bezchmurna i bezksiężycowa. Natomiast generalnie do prowadzenia obserwacji wystarczy bezchmurne i ciemne niebo bez zanieczyszczeń światłem miejskim.

 

Gdzie są najlepsze „miejscówki” do obserwacji nieba w okolicach Siedlec?

My najczęściej zbieramy się na Błoniach, blisko Krzyża Papieskiego. To też blisko oświetlonego nocą miasta, ale stamtąd  można już dużo zobaczyć i nawet oświetlenie Krzyża nie przeszkadza. Wcześniej często jeździliśmy do wsi Doliwo koło Czołomyj, do pani Milady, która nas chętnie przyjmowała. To była dobra „miejscówka”, ale pani Milada przeprowadziła się do Gdańska i szukamy teraz innego przyjaznego nam miejsca.

 

Jaki sprzęt jest niezbędny do obserwacji nieba przez początkujących miłośników astronomii?

Na początek może to być tani używany teleskop powiedzmy za tysiąc złotych, nawet kupiony z drugiej ręki. Często rodzice kupują dzieciom np. na świątecznej wysprzedaży droższy. Jednak problem jest w czym innym. Chodzi o to, żeby przy pierwszych obserwacjach się nie rozczarować. Obserwowana przez teleskop mgławica może być tylko szarą plamką, zupełnie inną od kolorowej na wysokiej jakości zdjęciu w atlasie lub albumie. Obraz obserwowanego w teleskopie obiektu a oglądanego wcześniej na zdjęciu w albumie mogą się bardzo mocno różnić. Dobrze jest też przed rozpoczęciem obserwacji zdobyć minimum wiedzy. Trzeba  mieć świadomość, że poza Słońcem czy Księżycem można na niebie obserwować gromady gwiazd, mgławice, komety, galaktyki… Obiektów i zdarzeń do obserwacji jest bardzo dużo.

 

Jak doszło do założenia Siedleckiego Towarzystwa Miłośników Astronomii?

Towarzystwo powstało w 2009 roku. Skrzyknęło się wtedy kilku pasjonatów i  uznaliśmy, że wspólnie będziemy prowadzić obserwacje. Na początku było nas czterech, teraz nasza grupa liczy kilkanaście osób. Poza mieszkańcami Siedlec są w niej osoby z Łosic, Helenowa, Purzeca i Stoku Lackiego. Okazją do założenia stowarzyszenia były trzy wydarzenia, bo 2009 rok był Międzynarodowym Rokiem Astronomii i obchodziliśmy wtedy 400-setne rocznice użycia teleskopu przez Galileusza oraz ustalenia praw ruchu planet wokół Słońca przez Johannesa Keplera,.

       

Dobrym krokiem w popularyzacji astronomii wśród siedleckiej młodzieży okazało się powstanie w I LO im. B. Prusa Planetarium. Jak jest wykorzystywane?

Musimy rozróżnić dwie idee. W „Prusie” jest Obserwatorium Słoneczne z najlepszym i największym teleskopem słonecznym na wyposażeniu polskich szkół średnich, służącym tylko do obserwacji Słońca. Natomiast Planetarium powstało z mojej inicjatywy przed trzema laty - w 2016 roku - dzięki wsparciu z Budżetu Obywatelskiego Miasta Siedlce. To czwarte Planetarium w polskich szkołach, w naszym z kopułą o średnicy 5,7 metra. Jest miejscem do symulacji widoku nieba w różnych porach dnia i różnych porach roku. Dotychczas Planetarium odwiedziło około 3 tysięcy uczniów i osób w różnym wieku. Mamy w Księdze Gości wiele ciekawych wpisów.

 

Jak jeszcze propagujecie wiedzę o astronomii?

Wykorzystujemy wszystkie formy: wykłady, prelekcje, pokazy dla uczniów w szkołach podstawowych w Siedlcach i na terenie powiatu oraz organizujemy otwarte spotkania z obserwacjami przez teleskop, nagłaśnianych przez media spodziewanych zdarzeń na niebie. W ubiegłym roku w nocy z 27 na 28 lipca całkowite zaćmienie Księżyca chciało obejrzeć bardzo dużo osób. Do teleskopów ustawionego na placu gen. Sikorskiego były długie kolejki, co nas mile zaskoczyło.

 

Niedawno wygrał pan konkurs na autorski scenariusz zajęć z astronomii. Proszę o nim opowiedzieć.

Konkurs, adresowany do środowiska nauczycielskiego, na który wysłałem swój projekt zatytułowany „Poznajemy gwiazdozbiory. Astronomiczne puzzle”, zorganizowała Fundacja New Space Foundation w partnerstwie z międzynarodowym projektem spaceEU. Informacja, że dostałem pierwszą nagrodę sprawiła mi wielką radość, była przyjemną niespodzianką. Tą nagrodą był tygodniowy udział w międzynarodowych warsztatach w Grecji dla nauczycieli astronomii i fizyki, które poszerzyły moją wiedzę.

 

Długo pan pracuje w I LO im. B. Prusa?

Sześć lat, uczę fizyki. Wróciłem do Siedlec po ukończeniu kierunku fizyka techniczna na Politechnice Warszawskiej.  

 

Jak i dlaczego zainteresował się pan astronomią?

Niebo jest za darmo, nie trzeba płacić. Można wyjść i popatrzeć. W VII  klasie szkoły podstawowej, którejś nocy w 1997 roku obserwowałem przelot Komety Hale’a-Boppa, dobrze widocznej nad zachodnim horyzontem nieba. Tak mnie ten widok zaintrygował, że kontynuowałem obserwacje. Astronomia stała się moją pasją, sam pogłębiałem wiedzę z tej dziedziny, nikt mnie nie wprowadzał. Być może to była moja forma ucieczki od codzienności w inny świat? Z punktu widzenia Kosmosu Ziemia jest taka mała, problemy na Ziemi też są ciągle małe.

 

Czy szuka pan na niebie także śladów lub sygnałów od innych cywilizacji? To było i jest wciąż modne w niektórych kręgach naukowców i pasjonatów. 

Nie, nie szukam. Pozostaję w kręgu klasycznej astronomii, chociaż czytam pojawiające się na ten temat informacje naukowe, publikowane przez znanych naukowców.     

     

Czy młodzież szkolna interesuje się astronomią i fizyką?    

To zależy, których uczniów o to spytamy. Ci, co na wczesnym etapie nauki w szkole uznają, że fizyka jest zbyt trudnym przedmiotem i w liceum podejmą naukę w klasach o profilu biologiczno-chemicznym lub humanistycznym, powiedzą, że nie lub nie za bardzo. Natomiast w gronie uczniów, którzy wybiorą klasę o profilu matematyczno-fizycznym i wiążą swoją przyszłość ze studiami na kierunkach technicznych pozytywnych odpowiedzi będzie więcej. Myślę, że każdy uczeń ma młodzieńcze marzenia, ale doświadczenia życia szkolnego i studenckiego sprawiają, że często zmieniają swoje preferencje na przyszłość. Uważam jednak, że wiedza z fizyki i astronomii jest niezbędna tym, którzy w przyszłości chcą robić karierę w naukach technicznych.   

 

Po co w ogóle obserwujemy niebo?

Już w starożytności obserwowano niebo żeby - mówiąc w największym skrócie - nadać sens naszemu istnieniu. Od tamtej pory staramy się odpowiedzieć na trzy pytania: skąd przyszliśmy, kim jesteśmy, dokąd zmierzamy? To pytania o naszą przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. Ciekawość, pogłębianie wiedzy, potrzeba odkrywania nowych zjawisk i praw w Kosmosie jest w nas naturalna.

 

Rozmawiał Sławomir Kindziuk.  

 

Życie Siedleckie z 26.07.2019 r. 

Maciej Drabio: Lewica znowu ma radnego

Miasto19 sierpnia 2019, 21:06
Licznej grupie mieszkańców Siedlec brakuje w Radzie Miasta przedstawiciela lewicy. Nie dołączę do żadnego z klubów w radzie, będę niezależnym radnym - mówi w wy...

Balansujemy nad przepaścią

Miasto27 lipca 2019, 18:14
O pierwszych siedmiu miesiącach pracy na stanowisku prezydenta, dlaczego i jak długo miasto musi oszczędzać, ile wynosi obecnie zadłużenie Siedlec, audycie w miejskich spółkach i inst...

Magdalena Daniel: Wyjechalam spelniona

Miasto21 lipca 2019, 11:35
O latach spędzonych w Siedlcach, pozostawionym w rękach wyszkolonych lekarzy oddziale Szpitala Wojewódzkiego, sytuacji w Radzie Miasta oraz powodach wyjazdu na stałe w Tatry - m&o...

Krzysztof Kryszczuk. Blisko, a tak daleko do Siedlec

Miasto17 lipca 2019, 14:08
O wykluczeniu komunikacyjnym mieszkańców wsi, przemianach społecznych w podsiedleckim środowisku wiejskim i innych gminnych problemach - mówi w wywiadzie wójt gminy ...

Dr Ryszard Kowalski: Nie szukajcie daleko

Miasto12 lipca 2019, 21:16
Gdzie wybrać w wakacje na wycieczkę w pobliżu Siedlec by nasycić się przyrodą, w jakim stanie jest podmiejski rezerwat przyrody „Siedleckie stawy” i co jest przyczyną zac...